doen wat werkt
  • Tobias Giger
  • 11 Jan 2019

Zelfdeterminatie theorie

Wat stelt de zelfdeterminatie theorie?

Competentie, verbondenheid en autonomie, dat zijn de drie basisbehoeftes om de juiste motivatie te bereiken voor optimale groei en prestaties. Intrinsieke motivatie, voor iets wat je zelf interessant of leuk vind, is sterker dan extrinsieke motivatie, iets doen om een gewenste situatie te bereiken of een ongewenste te voorkomen.  Hoe werkt de zelfdeterminatie theorie?

Mensen hebben het in zich om succesvol te kunnen zijn. Intrinsieke motivatie is de belangrijkste reden waarom wij ons ontwikkelen. Hoe sterk iemands intrinsieke motivatie is, hangt af van:

  • Competenties: het vermogen een taak met de juiste kennis en vaardigheden te verrichten.
  • Autonomie: de drang om een activiteit naar eigen kunnen uit te voeren en invloed te hebben over wat  iemand zelf doet.
  • Verbondenheid: de wens om positieve relaties met anderen op te bouwen.

Het voldoen aan deze basisbehoeftes is voorwaarde om de opgedane kennis te kunnen integreren in de al aanwezige kennis. Dit proces van informatie ordenen en in verband brengen, is weer noodzakelijk om goed te kunnen functioneren. Via het proces van internalisatie maken we ons de waarden en normen van onze omgeving eigen. Autonomie en verbondenheid versterken dit proces.

 

Consequentie voor loopbaancoaching

Om een goed resultaat te behalen met coaching is het essentieel dat de coachee gemotiveerd is. Deze theorie is daarom heel bruikbaar bij loopbaancoaching. De coach kan:

  • interesse opwekken door aan te sluiten op de intrinsieke motivatie,
    de autonomie respecteren en keuzevrijheid bevorderen,
  • investeren in de relatie met de coachee, bijvoorbeeld door het geven van positieve feedback en erkennen van diens emoties,
  • omgang stimuleren met belangrijke personen uit de omgeving van de coachee.

 

Kritiek

De theorie zegt dat iedereen een intrinsieke of een extrinsieke motivatie heeft en geen combinatie van de twee. Dit is echter niet waar, iemand kan intrinsieke motivatie hebben voor bijvoorbeeld voetbal maar een extrinsieke motivatie voor wiskunde.

 

Conclusie

De zelfdeterminatietheorie is vaak gerepliceerd en getest. Uit deze testen kwam een herhaaldelijk positief resultaat. Hierdoor kan er geconcludeerd worden dat de zelfdeterminatietheorie een betrouwbare theorie is. Er is dan ook gekozen om de theorie op nummer 3 te zetten van de piramide van betrouwbaarheid.

Piramide van betrouwbaarheid - gerepliceerde resultaten

Auteur(s)

Dit blog is geschreven door Maarten Freriks, Leontine van Gelderen en Tobias Giger.

 

Bronnen

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). Self-determination theory: A macrotheory of human motivation, development, and health.


J Teixeira, P., V Carraça, E., Markland, D., N Silva, M., & M Ryan, R. (2012). Exercise, physical activity, and self-determination theory: A systematic review. Geraadpleegd op 26 oktober 2018, van https://ijbnpa.biomedcentral.com/track/pdf/10.1186/1479-5868-9-78


Visser, C. (2018, 27 oktober). Meta-analyse van het effect van ZDT-technieken op motivatie voor gezond gedrag. Geraadpleegd op 29 oktober 2018, van https://progressiegerichtwerken.nl/meta-analyse-van-het-effect-van-zdt-technieken-op-motivatie-voor-gezond-gedrag/

 

Proclaimer

Kennis is steeds in ontwikkeling. Theorieën worden gevormd, onderzocht, bevestigd en soms weer verworpen. Instrumenten en methoden worden ontwikkeld en in de praktijk en wetenschappelijk getoetst. Methoden en instrumenten op basis van ondeugdelijke theorieën, horen sowieso niet thuis in de praktijk van een professional die evidence based wil werken. Via deze serie blogs vatten we samen welke kennis wij op dit moment beschikbaar hebben over de instrumenten waar we mee werken. Een overzicht van de resultaten van ons speurwerk vind je op de gouden, groene en zwarte lijst voor coaching.

Maar ook wij maken fouten en missen soms nieuwe informatie. Klopt onze conclusie niet, of zien we bepaalde bronnen over het hoofd, dan horen we dat graag op blog@idplein.nl.  

Ga terug naar het overzicht